معماری
خانه / انحرافات / انحرافات شیعه / دیدگاه ها درباره‌ی آغاز و چگونگی پیدایش شیعه

دیدگاه ها درباره‌ی آغاز و چگونگی پیدایش شیعه

دیدگاه , آغاز , چگونگی ,پیدایش, شیعه , روایات , احادیث ,عامه , خاصه ,شیعه در قرآن, آیات, آیه, قرآن ,پیروان, یاران, حزب, گروه , فرقه, حامیان, اطاعت , پیروی ,پیروان علی, دوستداران علی, امام علی (ع),

آغاز پیدایش « شیعه » را که برای اولین بار به شیعه‌ی علی (ع) [ اولین پیشوا از پیشوایان شیعه (ع)] معروف شدند همان زمان حیات پیغمبر اکرم باید دانست و جریان ظهور و پیشرفت دعوت اسلامی در 23 سال زمان بعثت، موجبات زیادی در بر داشت که طبعاً پیدایش چنین جمعیتی را در میان یاران پیغمبر اکرم (ص) ایجاب می‌کرد.

درباره‌ی تاریخ و چگونگی پیدایش شیعه نظریات و دیدگاه‌های متفاوت و گاه متناقضی وجود دراد اما در این میان می‌توان به سه نظریه‌ی مهم اشاره نمود:

  1. نظریه‌ی علمای شیعه‌ی امامیه که با دلایل و براهین محکم و خدشه ناپذیر آغاز دعوت به تشیع را همان زمان زندگی پیامبر می‌دانند.

آغاز پیدایش « شیعه » را که برای اولین بار به شیعه‌ی علی (ع) [ اولین پیشوا از پیشوایان شیعه (ع)] معروف شدند همان زمان حیات پیغمبر اکرم باید دانست و جریان ظهور و پیشرفت دعوت اسلامی در 23 سال زمان بعثت، موجبات زیادی در بر داشت که طبعاً پیدایش چنین جمعیتی را در میان یاران پیغمبر اکرم (ص) ایجاب می‌کرد:

  1. « گزاف نیست اگر بگوییم: دعوت به تشیع از همان روزی آغاز شد که رهایی بخش بزرگ انسانها محمد (ص) در همان روز بانگ و آوا به کلمه‌ی « لا اله الا الله » در دره‌ها و کوه‌های مکه بر‌آورد، زیرا وقتی آیه‌ی « وَ أنْذِرْ عَشِیرَتَکَ الْأقْرَبِینَ »[1] نازل شد ـ و بنی اکرم (ص) بنی هاشم را گرد آورد و به آنها هشدار داد و دل آنان را از عذاب خدا بیمناک ساخت ـ فرمود: « أیُّکُمْ یُؤَازِرُنِی لِیَکُونَ أخِی وَ وَارِثِی وَ وَزِیرِی وَ وَصِیِّیِ وَ خَلیِفَتِی فِیکُمْ بَعْدِی؟ » « کدام یک از شما مرا یاری می‌دهد تا پس از من برادر و وارث و وزیر و وصی و خلیفه و جانشینم در میان شما باشد؟ »

هیچ یک از حاضران به درخواست آن حضرت ـ جز علی مرتضی (ع) ـ پاسخ مثبت نداد. رسول خدا به آنها فرمود: « هَذَا أخِی وَ وَارِثِی وَ وَزِیرِی وَ خَلِیفَتِی فِیکُمْ بَعْدِی فَاسْمَعُوا لَهُ وَ أطِیعُوا » « این [یعنی علی (ع)] بعد از من برادر و وارث و وزیر و وصی و جانشین من در میان شما است، به امر او گوش فرا دهید و از او فرمان برید. »

بنابراین دعوت به تشیع و پیروی از ابی الحسن علی (ع) از سوی صاحب رسالت، همگام و همزمان با دعوت به شهادتین صورت پذیرفته است، به همین جهت ابوذر غفاری شیعه‌ی علی (ع) بوده و باید او را چهارمین و یا ششمین فردی به شمار آورد که به اسلام سبقت جست »[2]

  1. مصون بودن علی (ع) در کردار و گفتار خود از لغزش و معصیت به موجب روایات متواتر شیعه و سنی، خدمات گرانبها و فداکاری‌های ارزشمند او ـ خوابیدن در بستر پیامبر، فتوحات و پیروزی‌های بزرگ در جنگ‌های بدر و احد و خندق و خیبر و جریان غدیر خم که از سوی پیامبر به ولایت عامه‌ی مسلمین منصوب گردید، همه دلیل بر پیدایش شیعه در همان دوران رسالت پیامبر به شمار می‌روند.[3]

گفتار منصفانه و سرشار از امانت علمی و بی‌شائبه‌ی غرض ورزی و تعصب مذهبی محمد کرد علی ـ پژوهشگر معاصر عرب ـ گواه صادق در جهت اثبات این ادعا می‌باشد: « گروهی از بزرگان صحابه در زمان رسول خدا (ص) به ولایت و دوستی نسبت به علی (ع) معروف بوده‌اند، مانند: سلمان فارسی که می‌گفت: با رسول خدا (ص) بیعت کردیم مبنی بر اینکه از نصیحت و ارشاد مسلمین دریغ نورزیم و پیرو و دوستدار علی بن ابی طالب باشیم. »

و ابو سعید خدری که می‌گفت: مردم به پنج امر موظف گشتند، اما به چهر امر عمل کردند و یک امر را ترک گفتند. وقتی از او درباره‌ی آن چهار امر پرسیدند، پاسخ داد: نماز، زکات، روزه‌ی ماه رمضان و حج ( که مردم در عمل به آن پایبند بودند ). پرسیدند: آن امری که مردم به آن بی‌اعتنایی نمودند، چیست؟ گفت: ولایت علی بن ابی طالب (ع). گفتند: آیا ولایت علی (ع) مانند آن چار امر و در کنار آنها فرض و واجب است؛ پاسخ داد: آری، همراه آن چهار امر، این امر نیز به مانند آنها برخوردار از وجوب و ضرورت است.

و ابوذر غفاری و عمار و یاسر و حذیفه بن الیمان و ذوالشهادتین، خزیمه بن ثابت و ابو ایوب انصاری و خالد بن سعید بن عاص و قیس بن سعد بن عباده که همگی به ولایت و تشیع نسبت به علی (ع) نامور و معروف بوده‌اند. »[4]

علامه حامد حسین لکنهوری محدث معاصر شیعه، مجموعه‌‌ی احادیثی را که اشاره به ظهور و پیدایش شیعه در زمان پیامبر اکرم (ص) دارد، در کتاب معروف خود عبقات الانوار گردآوری نموده است.[5]

  1. نظریه دوم که منشأ پیدایش شیعه را، بدعت‌های عبد الله بن سبا معروف به ابن السوداء در زمان خلافت عثمان بن عفان می‌داند. اساس و پایه‌ی این نظریه به فردی به نام سیف بن عمر در قرن دوم هجری باز می‌گردد و از سوی برخی از نویسندگان متأخر اهل سنت و مستشرقان پذیرفته و ترویج گشته است. بر طبق این دیدگاه از شیعه در زمان پیامبر خدا (ص) و خلافت ابو بکر و عمر هیچ نشانی نبود تا آنکه در دوره‌ی خلافت عثمان، شخصی به نام عبد الله بن سبا که در آغاز یهودی بود سپس اسلام آورد، مسلمانان را به بیعت با علی بن ابی طالب (ع) فرا خواند و شایسته‌تر بودن او را برای جانشینی ( پیامبر ) مطرح نمود و گروهی از مسلمانان نیز از او پیروی کردند و به نام « شیعه‌ی علی » نامیده شدند.»[6]

 

دیدگاه دانشمندان و پژوهشگران در نقد این نظریه

  1. طه حسین، پژوهشگر معاصر مصری: با این دلایل، عبد الله بن سبا را فردی خیالی و داستان او را ساخته و پرداخته‌ی دشمنان شیعه دانسته است:
  2. همه‌ی مورخان معتبر اسلامی داستان او را نقل نکرده‌اند.
  3. اساس و پایه‌ی این داستان از سیف بن عمر است که در دروغ پردازی و حدیث سازی او شکی نیست.
  4. کارهایی که به عبد الله بن سبا نسبت داده شده، از قبیل معجزه است و از یک فرد عادی ساخته نیست مگر آنکه مسلمانان را در نهایت بلاهت و ساده لوحی بدانیم.
  5. با پذیرش چنین داستانی، سکوت خلیفه ( عثمان ) و کارگزاران او در برابر آن قابل توجیه نخواهد بود، در حالی که او با کسانی چون محمد بن ابی حذیفه و محمد بن ابو بکر و عمار و دیگران با شدت برخورد می‌کرد.
  6. از فردی به نام عبد الله بن سبا در جنگ صفین و جمل اثر و نشانی یافت نمی‌شود.[7]

 

  1. علامه کاشف الغطاء در این باره می‌نویسد: « کتب شیعه به اتفاق، عبد الله بن سبا را لعن کرده و از او تبری جسته‌اند و عادی‌ترین تعبیر آنان درباره‌ی او این است که وی پلیدتر از آن است که از او یاد شود. »[8]
  2. از مستشرقان برنارد لوئیس ) Bernard Lewis) با بی‌پایه دانستن این نظریه، دیدگاه « ولهوزن »

( Wellhausen ) و « فرید لیندر » ( Fried Lander ) را در این باره یاد آور شده که پس از نقد و بررسی مصادر به این نتیجه رسیده‌اند که داستان عبد الله بن سبا ساخته و پرداخته‌ی متأخران است.»[9]

  1. نظریه‌ی سوم: که پیدایش تشیع را به ملی گرایان ایرانی نسبت می‌دهد. پطروشفسکی محقق و مستشرق روسی در این باره می‌نویسد: « برخی مورخان قرن نوزدهم می‌گفتند که گویا مذهب شیعه را ایرانیان به وجود آورده‌اند و تشیع تعبیر گونه‌ای از اسلام در نظر ایرانیان و واکنش روح ایرانی در برابر عرب بود. »

در رد ادعای فوق شواهد فراوانی در دست است که نشان می‌دهد گسترش تشیع در طول تاریخ آن منحصر به ایران نبوده بلکه در دوره‌های طولانی از تاریخ اسلام، کانون اصلی تشیع در خارج از ایران قرار داشته است. و این حقیقت نیز که در قرن اولیه هجری، قسمت عمده‌ی مردم ایران غیر شیعی بودند، نقض کننده‌ی نظریه‌هایی است که در آن سعی شده به نحوی پیدایش تشیع را به ایران و ایرانیان نسبت دهند.[10]

 

  1. سوره‌ی شعراء (26)، آیه‌ی (214)
  2. محمد حسین مظفر، تاریخ شیعه، ترجمه‌ی محمد باقر حجتی، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران، 1368ش.، ص 42.
  3. طباطبایی، پیشین، صص 26 – 28.
  4. محمد حسین مظفر، همان، صص 42 – 43، به نقل از محمد کرد علی، خطط الشام، ج 5، ص 251.
  5. محمد حسین کاشف الغطاء ، اصل الشیعة و اصولها، دار الاضواء، بیروت، لبنان، صص 87 – 90.
  6. ابو زهره، المذاهب الاسلامیة، دار الفکر العربی، قاهره، مصر، ص 46.
  7. طه حسین ، علیّ و بنوه، دار المعارف، قاهره، مصر، صص 98 – 100.
  8. محمد حسین کاشف الغطاء، پیشین، ص 106.
  9. علی ربانی گلپایگانی ، فرق و مذاهب کلامی، مرکز جهانی علوم اسلامی، قم، 1377 ش.، ص41.
  10. عبد الله فیاض ، پیدایش و گسترش تشیع، مترجم سید جواد خالقی، انتشارات ابن یمین، سبزوار، 1382 ش.، صص 29 – 53.

همچنین ببینید

رهبری,رهبر,خامنه ای,شهدا,قهرمان واقعی,قهرمان,فراموشی,فراموش نشدنی,کاذب,شیعه

فراموش نشدنی

  رهبرانقلاب: انگیزه‌های بسیار شدیدی وجود دارد که یاد شهدا را به فراموشی بسپارند….

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پانزده − 14 =

قالب وردپرس